Madonna del Ghisallo, voluit Santuario della Madonna del Ghisallo, is een kapel uit 1632 op de heuvel Ghisallo vlakbij het Italiaanse Comomeer. Dit kerkje is beroemd geworden als bedevaartsoord voor wielrenners in Italië. Het ligt precies op de route van de Ronde van Lombardije, in het plaatsje Magreglio, ongeveer halverwege Canzo en Regatola. Hoewel de route nog wel eens is gewijzigd, wordt deze kapel nooit overgeslagen. Elk jaar worden de klokken geluid als het peloton langsrijdt.
In 1949 stelde de priester Ermelindo Vigano voor om de Madonna del Ghisallo uit te roepen tot beschermheilige van de wielrenners. Paus Pius XII gaf zijn goedkeuring, maar waarom wielrenners? Volgens de legende werd de middeleeuwse graaf Ghisallo aangevallen door struikrovers, toen hij een verschijning zag van Maria op een altaar. Hij rende ernaartoe, wat zijn redding bleek. Zo werd Madonna del Ghisallo patroonheilige van reizigers. En nee, de fiets bestond toen nog niet.
Maar net als de eenzame reiziger, kan een wielrenner die aan zijn achtervolgers probeert te ontsnappen, alle hulp gebruiken. Met dit kerkje op de route en een beetje gevoel voor Marialegendes, is de link snel gelegd. Fietsers komen al jaren naar het kerkje om de bescherming van de Madonna te vragen. Terecht misschien, want bij de heuvel Ghisallo (754 m) begint een 10 km lange klim, op ongeveer 50 kilometer van de finish. Het kerkje is tegenwoordig bezaaid met wielerattributen, zoals tricots van winnaars en fietsen. Ook brandt er een eeuwige vlam voor gestorven wielrenners. Voor de ingang van de kerk staan standbeelden van Fausto Coppi en Gino Bartali. In de kerk vind je de nauwelijks beschadigde fiets van de verongelukte Fabio Casartelli, een wielrenner die hier uit de streek komt. Hij kwam om in de Tour de France in 1995, tijdens de afdeling van de Col d’Aspet. Casartelli’s vrouw en zoontje bezochten de Madonna del Ghisallo kort na zijn overlijden.
Tegenover de fiets van Casartelli is de fiets van Gino Bartali te vinden, waarop hij in 1948 de Tour de France won. Hij stond destijds 21 minuten achter op de Franse favoriet Louis Bobet, toen ze de Alpen nog in moesten. In Italië wordt ondertussen een burgeroorlog gevreesd, na een aanslag op de secretaris van de Communistische partij. Na overleg met het Vaticaan gaat premier de Gasperi op zoek naar afleiding voor de Italianen. Op zoek naar een nieuwe held, wordt de katholieke Bartali gevraagd om een overwinning in de tour. Met ongelooflijk resultaat: Bartali laat zien dat hij de sterkste is in de Alpen en wint zelfs de Tour.
Mocht het na de aanblik van zoveel wielercuriosa nog niet duidelijk zijn; op een plaquette staat bevestigd dat het kapelletje in het teken staat van de passie en glorie van de wielersport. Dus of je nu katholiek bent of niet, als je in de buurt van Como bent, moet je als wielerpelgrim deze kerk van binnen hebben gezien. Natuurlijk op de fiets, maar houd wel rekening met een beklimming van zo’n 10 km met stijgingspercentages tot 10 procent.
